Fotografia - podstawy - Co brać pod uwagę

Czynniki wpływające na to, jak “wyjdzie” zdjęcie, można podzielić na kilka kategorii:

Światło

Nasuwa się właściwie samo. Co oczywiste, duża ilość światła rozjaśnia obraz na zdjęciu. Ale nie zawsze jest tak, że im jaśniej, tym lepiej.

• najbardziej sprzyjającym światłem jest to świecące nam w plecy (pod warunkiem, że cień tworzony wtedy przez nas nie wchodzi w kadr, choć oczywiście może byc to pożądane). Ładnie doświetla nam fotografowany obiekt oraz tło (pamiętajmy też o cieniach). Mankamentami takiego światła to narażenie osoby fotografowanej na światło prosto w oczy, potencjalne zbyt mocne doświetlenie obiektu (zanikają wtedy światłocienie, a to spłaszcza obiekt), oraz wcześniej wspomniany cień osoby fotografującej
• jeżeli światło świeci z boku, uważajmy na to, jak rozkłada się na naszym obiekcie, szczególnie jeżeli jest to człowiek. Z reguły cienie na twarzy nie wyglądają wtedy zbyt dobrze
• najczęściej tym najgorszym światłem jest światło świecące nam w obiektyw. Aparat ustawia wtedy mniejszą przesłonę, aby całość była w miarę kontrastowa, ale z odbywa się to kosztem utraty kontrastowości obiektu (i jasności), który wtedy jest ciemny i widać tylko ogólny kształt (każdy chyba próbował robić zdjęcie pod słońce czy z bardzo jasnym niebem). Źródłem światła nie musi być słońce - może to być też światło odbijające się od różnych powierzchni, np. od śniegu. Najprostszym sposobem, aby tego uniknąć, jest wymuszenie użycia przez aparat lampy oraz fotografowanie z odległości ok. 3-4 metrów (na takiej odległości lampa doświetla najefektywniej, a jeszcze nie za mocno) - wtedy jasne tło będzie bardziej kontrastowe (aparat dobierze krószy czas naświetlania), a obiekt jaśniejszy (doświetlony lampą)

Podsumowując, przede wszystkim zastanówmy się chwilkę i wybierzmy skąd najlepiej robić zdjęcie oraz w którą stronę, oraz czy zależy nam na “zwykłym” zdjęciu czy uzyskaniu danego efektu (jak choćby pół twarzy w całkowitym cieniu).

Ogniskowa

• przy fotografowaniu z daleka instynktownie zwiększamy ogniskową (czyli ciśniemy zoom do oporu) i cieszymy się wielkim przybliżeniem; jednak im większa ogniskowa, tym mniej światła może “wpaść” na raz przez obiektyw na matrycę, więc potrzebny jest dłuższy czas naświetlania - zdjęcia wychodzą rozmazane
• jeżeli robimy zdjęcie z bliska - powodujemy, że środek zdjęcia staje się większy, niż w rzeczywistości; nie widać tego jakoś mocno przy przedmiotach, natomiast przy portretach osób wychodzą przeważnie duże nosy (jako że one często są na środku); na zewnątrz - najbardziej w rogach - zniekształcenie działa w drugą stronę;to dlatego portrety najlepiej robić przy dużych ogniskowych oraz z dużej odległości (aby tą dużą ogniskową zrekompensować), a takie połączenie tych dwóch parametrów powoduje nam pozytywne skrócenie głębi ostrości, o której niebawem

Odległość

Wpływ odległości jest banalnie prosty - im dalej, tym mniej widać. ;) Ale nie tylko. Im dalej, tym głębia ostrości jest dłuższa. Łatwo można to zauważyć przez zdjęcia macro - bardzo małej odległości towarzyszy bardzo krótka głębia ostrości.

Głębia ostrości

Cóż to takiego? Głębia ostrości to zakres odległości, w których fotografowane obiekty są wyraźne i “ostre”. W krótkiej głębi ostrości (w uproszczeniu) wyraźne będą obiekty blisko lub daleko od obiektywu aparatu, przy długiej - i blisko, i daleko.

Zależna jest od trzech rzeczy:

• focusa - im bliżej jest fotografowany przedmiot, tym głębia ostrości krótsza
• ogniskowej - duża ogniskowa powoduje skracanie głębi ostrości, oraz wymusza większą odległość obiektywu od obiektu, ponieważ aparat przy pewnej granicy nie może “złapać focusa”
• przesłony - to ta liczba z “f” ;-) dokładniej o przesłonie później, natomiast generalna zasada - im mniejsza (np. f1.8) przesłona, tym krótsza głębia ostrości, i przeciwnie - im większa (np. f8.0) przesłona, tym głębia ostrości dłuższa

Głębia ostrości potrafi bardzo wiele zmienić na zdjęciu - uwidocznić całość kadru, jak też wyeksponować tylko jeden obiekt w nim. Jeżeli zależy nam na dobrym zdjęciu, ten element wydaje mi się niezmiernie wart zastanowienia się prezz kilka sekund. :)

Kadr

To też oczywistość, i oczywiście zależy od tego co chcemy uzyskać. Warto jednak wspomnieć o zasadzie “złotego środka”, która jest prawie uniwersalna (na tyle, że niektóre aparaty - jak mój - pomagają użytkownikowi wyświetlając… o tym dalej).

Jeżeli podzielimy długość oraz szerokość kadru na 3 części oraz oddzielimy je liniami - wyjdzie nam 9-ciopolowa szachownica. Punkty przecieć linii to miejsca, gdzie najlepiej “umieścić” fotografowany obiekt (lub tą część obiektu, na której najbardziej nam zależy) - nie zawsze się to sprawdza, to już trzeba wyczuć samemu. Ja sam nie zawsze o tym pamiętam (a może robię to odruchowo), ale naprawdę ujecie naszego obiektu w ktorymś z tych trzech “złotych punktów” wygląda dużo ładniej, niż umieszczenie go w samym środku.

Na koniec

Tak oto wyglądała druga część tego mini-tutoriala. W następnej postaram sie opisać podstawowe tryby pracy aparatu, kiedy jakiego używać oraz na jakiej zasadzie działają.

Przepraszam również, że póki co nie ma żadnych przykładowych zdjęć czy innych próbek - w następnej części napewno będą. :)